Mentale gezondheid hbo- en wo-studenten is licht verbeterd

De mentale gezondheid van hbo- en wo-studenten is in 2025 iets verbeterd ten opzichte van 2021. Minder studenten ervaren emotionele uitputting, eenzaamheid en prestatiedruk. Toch zit een groot deel nog steeds minder goed in zijn vel en heeft psychische klachten. Het middelengebruik blijft grotendeels stabiel. Dit blijkt uit de derde meting van de Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik Studenten (MMMS-2025) van RIVM, Trimbos-instituut en GGD GHOR Nederland.

Hoewel het middelengebruik nauwelijks verandert, is er een lichte daling in het wekelijkse cannabisgebruik en in het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen zonder voorschrift. Alcohol en cannabis blijven de meest gebruikte middelen. De voorzichtige verbeteringen in mentale gezondheid en de lichte dalingen in middelengebruik deden zich vooral voor tussen 2021 en 2023, na het einde van de coronapandemie.

Meer studenten hebben hulp ontvangen
In 2025 kregen meer studenten advies of hulp, binnen of buiten de onderwijsinstelling. Bij psychische klachten vond deze stijging alleen tussen 2021 en 2023 plaats; bij problemen door middelengebruik ook tussen 2023 en 2025. Studenten met middelenproblemen kregen minder vaak hulp (22%) dan studenten met psychische klachten (66% van degenen met klachten).

Belang van de omgeving
De MMMS-2025 laat zien dat mentale gezondheid en middelengebruik niet alleen samenhangen met persoonlijke kenmerken, maar ook met sociale omgeving, onderwijscontext en maatschappelijke omstandigheden. Studenten die zich thuis voelen op hun opleiding hebben een betere mentale gezondheid. Wie veel stress ervaart door maatschappelijke problemen, zoals geldzorgen of wereldwijde spanningen, voelt zich vaker slecht en gebruikt meer middelen. Studenten in studentenhuizen gebruiken meer alcohol en andere middelen dan studenten die thuis wonen.

Noodzaak van een integrale aanpak
De resultaten onderstrepen het belang van een integrale aanpak die meerdere factoren tegelijk aanpakt. Veel onderwijsinstellingen werken al zo; het is belangrijk dat zij hiermee doorgaan. Dit betekent zowel het versterken van gezondheidsvaardigheden van studenten als het verbeteren van hun sociale, onderwijs- en maatschappelijke omgeving. Het rapport bevat concrete aanbevelingen, zoals het bevorderen van een verantwoorde middelengebruikcultuur.

Dit vraagt om betere samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid tussen beleidsmakers, onderwijs, preventie, zorg, studenten zelf en hun netwerk.

Op 9 december 2025 verschijnt de Monitor Mentale Gezondheid van het RIVM en Trimbos-instituut, met daarin ook de cijfers van de MMMS-2025.

Over de monitor
De MMMS is een tweejaarlijks onderzoek van RIVM, Trimbos-instituut en GGD GHOR naar mentale gezondheid, middelengebruik en samenhangende factoren bij hbo- en wo-studenten. Ook wordt in kaart gebracht in hoeverre studenten hulp of advies ontvangen. De eerste meting was in 2021, de tweede in 2023, en in 2025 namen ruim 27.000 studenten deel. In 2027 volgt de vierde meting.